Dawne szkoły jednopokojowe (jednoklasowe) w USA – dzisiaj już takowe nie funkcjonują. Pozostały na zdjęciach i w pamięci ludzi, którzy szybko odchodzą. Na szczęście, wkładając nieco wysiłku w poszukiwania lub też mając odrobinę szczęścia, wciąż jeszcze można się napatoczyć na istniejące tu i ówdzie budynki dawnych jednopokojowych (jedoklasowych) szkół. Zachowane dzięki staraniom lokalnych społeczności, czasem otwierają się dla zwiedzających. I mnie udało się odwiedzić dawną maleńką jednopokojową szkołę w dawnym Town of Pike nad rzeką o tej samej nazwie.
Decyzja o wybudowaniu tutaj szkoły zapadła w 1847 roku, na co mieszkańcy uzbierali całe 200 dolarów. Podstawowym budulcem było lokalnie dostępne drewno dębowe. Pierwsza lekcja w nowej szkole odbyła sie dwa lata później. Na początku XX wieku szkoła z trudem mieściła dzieci, dlatego też w 1905 roku zdecydowano o wybudowaniu nowej szkoły – większej i bardziej przestronnej. Co ciekawe, nowa szkoła, położona zresztą obok starej, też miała tylko jedno pomieszczenie, które mogło zaadoptować 50 uczniów.
Takie właśnie jednoklasowe szkoły zapewniały podstawową edukację na amerykańskiej prowincji przez około 150 lat. Jedna nauczycielka, najczęściej niezamężna, uczyła pisania i rachunków, elementów historii i geografii, a także podstawowych umiejętności przydatnych w życiu codziennym. Zdarzało się, że w jednej klasie siedzieli obok siebie uczniowie mający 5 lat i ci z dwudziestką na karku. Zimą budynek ogrzewano paląc w specjalnym piecu. Obowiązkiem nauczycielki było codzienne otwarcie szkoły, złożenie ognia i dopilnowanie, aby bezpiecznie przeprowadzić zajęcia i zamknąć budynek po dniu nauki.
Na początku XX wieku w całym kraju istniało około 200 000 jednoklasowych szkół, które przez wiele lat nie tylko zapewniały edukację, ale były też malutkimi ośrodkami kultury, miejscem spotkań i rozrywki dla mieszkańców. Tu odbywały się obrady lokalnej społeczności, rodzinne przyjęcia, wesela, a także pogrzeby. Zaraz po drugiej wojnie światowej większość jednopomieszczeniowych wiejskich szkół zniknęła bezpowrotnie. Ostatnie tego typu szkoły zachowały się do lat 80. ubiegłego wieku, głównie w stanach Montana, Nebraska i Dakota Południowa.